Eigen risico als je 18 jaar wordt: hoe werkt het?

Het eigen risico is het bedrag dat je per jaar eerst zelf betaalt voor zorg uit de basisverzekering, voordat je verzekeraar de rest betaalt. In 2026 is het verplicht eigen risico 385 euro. Het geldt vanaf de eerste maand na je 18e verjaardag, en alleen als je zorg gebruikt die eronder valt; de huisarts bijvoorbeeld niet. Gebruik je geen zorg, dan betaal je niets. Het staat los van de premie: die betaal je elke maand.

Wat is het verplicht eigen risico?

Iedereen van 18 jaar of ouder heeft een verplicht eigen risico. Tot je 18e geldt het niet. Het werkt als een drempel: de eerste 385 euro aan kosten voor zorg die onder het eigen risico valt, betaal je in een jaar (2026) zelf. Daarna vergoedt je verzekeraar die zorg volgens je polis.

Het eigen risico geldt niet voor alles. Voor deze zorg bijvoorbeeld betaal je geen eigen risico:

• de huisarts, ook de huisartsenpost;
• verloskundige zorg en kraamzorg;
• bepaalde zorg bij een aantal chronische ziekten (ketenzorg);
• wijkverpleging;
• nacontroles en reiskosten bij orgaandonatie;
• de gecombineerde leefstijlinterventie.

Je verzekeraar kan ook andere zorg, medicijnen of hulpmiddelen van het eigen risico uitzonderen. Naar de huisarts gaan kost je dus geen eigen risico. Voor andere zorg uit de basisverzekering kan het eigen risico wel gelden. Hoe dat zit bij de psycholoog, lees je bij psycholoog vanaf 18. Wat er in de basisverzekering zit, lees je bij dekking.

Vanaf wanneer geldt het voor jou?

Vanaf de eerste maand na je 18e verjaardag, tegelijk met de premie. Word je in maart 18, dan geldt het eigen risico vanaf 1 april. Het hoort bij jou als verzekerde vanaf 18, waar je ook woont; wie het betaalt als je nog thuis woont, spreek je thuis af. Lees meer bij thuiswonend.

Hoeveel eigen risico betaal je in het jaar dat je 18 wordt?

Niet het hele bedrag. In het jaar waarin je 18 wordt, wordt het eigen risico naar rato berekend, dus in verhouding tot de rest van dat jaar. Hoe je verzekeraar dat precies doet, vraag je daar na. CZ geeft bijvoorbeeld dit rekenvoorbeeld: bij een verjaardag op 15 augustus 2026 telt CZ de dagen tot en met 31 december en komt uit op 147 euro. Dit is de manier van CZ; neem het niet over als algemene formule.

Vrijwillig eigen risico verhogen

Je kunt het verplicht eigen risico vrijwillig verhogen met 100, 200, 300, 400 of 500 euro. In ruil daarvoor kun je minder premie betalen. Maar gebruik je zorg die onder het eigen risico valt, dan betaal je tot dat hogere bedrag zelf. Het verschil zit dus in twee bedragen: wat je per maand minder premie betaalt, en hoeveel je in een jaar maximaal extra zelf betaalt als je zorg gebruikt. In de vergelijking kies je welk eigen risico je wilt zien; standaard is dat het verplichte bedrag, en je ziet meteen welke premie daarbij hoort.

Eigen risico of eigen bijdrage?

Een eigen bijdrage is iets anders: een deel van de rekening dat je altijd zelf betaalt, bijvoorbeeld bij sommige medicijnen. Gelden voor dezelfde zorg een eigen bijdrage én het eigen risico, dan betaal je eerst de eigen bijdrage; wat overblijft valt onder het eigen risico.

Verandert het bedrag elk jaar?

Het kan. De overheid stelt het bedrag per jaar vast. Voor 2026 is het 385 euro. Het bedrag voor 2027 zetten we hier pas neer als het officieel is; wat er nu al over bekend is, lees je in eigen risico in 2027: wat weten we al?.